Աֆորիզմներ ազատության մասին

Չի կարող բարեկամություն լինել այնտեղ, որտեղ ազատություն չկա (Թոմաս Ֆուլեր):
 
Ազատությունն այն է, երբ կախված ես միայն օրենքներից (Վոլտեր):
 
Ազատ է նա, ով կարող է չստել (Քամյու):
 
Ազատություն ու սանձարձակությունը միմյանց հակադիր հասկացություններ են (Քվինտիլիանոս):
 
Լավ է ազատության մեջ մեռնել, քան բանտում ապրել (Միքայել Նալբանդյան):
 
Ազատությունը հնարավոր է միայն այն երկրում, որտեղ իրավունքն իշխում է կրքերին (Ժան Լակորդեր):
 
Ազատությունն ամենաթողություն չէ (Բյոռնե):
 
Ով ուզում է ազատ լինել, նա իսկապես ազատ է (Ժան Ժակ Ռուսո):
Ազատ է միայն նա, ով տիրապետում է իրեն (Ֆրիդրիխ Շիլլեր):​

Մովսես Խորենացի

ՄովսեսԽորենացու «Հայոցպատմություն» գործիկառուցվածքը

 

ՄովսեսԽորենացին V դարինշանակալիցպատմիչներիցէ: Նրա «Հայոցպատմությունը» մյուսպատմիչների գործերից տարբերվումէնրանով, որընդգրկումէՀայոցամբողջականպատմությունը՝սկսածնախապատմականժամանակներիցմինչև 5-րդդարիառաջինկես: Իրմատյանընագրելէ 480-ականթվականներիսկզբինիշխանՍահակԲագրատունուխնդրանքով:

«Հայոցպատմությունը»բաղկացածէերեքմասերից, որոնքհեղինակըանվանելէգրքեր:

Առաջինգիրքը՝ «Հայոցմեծերիծննդաբանությունը», բաղկացածէ 32 գլուխներիցևընդգրկումէհայժողովրդինախասկզբնականպատմությունը` մինչևՏիգրանԵվրանդյան:  Այստեղնաքննադատումէմերառաջինթագավորներինևիշխաններին, որոնքգրելչենտվելիրենցժամանակիպատմությունը: ՆաիրշարադրանքըսկսումէառասպելականՀայկնահապետից: Այնուհետևներկայացնումէհայոցբնիկթագավորությունը:

Երկրորդգիրքըվերնագրվածէ «Միջինպատմությունմերնախնիների»: Այն  բաղկացածէ 92 գլուխներից: ՍկսվումէԱլեքսանդրՄակեդոնացուարշավանքներից՝  հասնելովմինչևՀայաստանումքրիստոնեությանտարածումը: Այսգրքումնամեջբերումևվերաշարադրումէորոշառասպելներ, ավանդավեպերուզրույցներ:

Պատմությանվերջին՝երրորդգիրքըվերնագրվածէ «Մերհայրենիքիպատմությանավարտը»: Բաղկացածէ 69 գլուխներից: ԸնդգրկումէՏրդատՄեծիհաջորդներիգահակալությանպատմությունը` մինչևՍահակՊարթևիևՄեսրոպՄաշտոցիմահը: Պատմությունըավարտվումէնշանավոր «Ողբով»:

Խորենացինպատմությունըգրելիսմեծնշանակությունէտվելիրունեցածտեղեկություններիճշգրտությանը: Շատհաճախպատվիրատուն՝ՍահակԲագրատունին,  նրանառաջարկելէ  որոշպատմություններներառելգրքիմեջ, սակայննամերժելէ՝ասելով, որպատմությանմեջպետքէլինենայնպիսիտեղեկություններ, որոնքճշգրիտենևչենձանձրացնիընթերցողին:  Նրապատմությաներեքհիմնականաղբյուրներնեն՝Աստվածաշունչը, բանահյուսությունըևքառասունիցավելիօտարհեղինակներիգրավորաղբյուրները: Խորենացինգիտնականպատմիչէր, այդէպատճառը, որցանկացածտեղեկություն  նամիքանիանգամստուգելէտարբերաղբյուրներով, նորներառելիրպատմությանմեջ:

Նանկարագրելէնաևքրիստոնյադյուցազուններին:  ՆրանցմեջհատկապեսառանձնանումէՏրդատՄեծին: ՆրանավելիբարձրէդասելանգամԳրիգորԼուսավորիչից: ՏրդատՄեծըֆիզիկապեսհզորդյուցազումէր, որըընկրկեցհոգևորիառջև:

Խորենացինասումէր. «Չկաստույգպատմությունառանցժամանակագրության»: Եվայսսկզբունքըչխախտելով՝նապատմությանիրադարձություններըդասավորելէըստժամանակագրության:

Հայժողովուրդիհամարմեծնշանակությունունինրաայսգործը, ևայնհամարվումէհայժողովրդիծննդյանվկայականը: Այնմեծապեսնպաստելէհայազգայինմտածողությանուբարոյականոգուզարգացմանը: